Gaziantep, tarihi MÖ 4000 yıllarına kadar uzanan en eski yerleşim bölgelerinden biridir. Yüzyıllar boyu çeşitli uygarlıkların merkezi olmuştur. Gaziantep çevresinde, en önemli örnekleri Dülük'te bulunan, ilk insanların yaşadıkları mağaralar tespit edilmiştir.
Hititler, Asurlar, Persler, Makedonyalılar, Seleukoslar, Kommagene Krallığı, Romalılar, Bizanslılar, Emeviler, Abbasiler, Selçuklular, Eyyubiler, Hazlılar, Memlükler ve Osmanlılar Gaziantep ile çevresinde hakimiyet kurmuşlar, uygarlıklarını ve kültürlerini bölgeye taşımışlardır.
Bu uygarlıklarla ilgili bir çok eser hala ayakta durmaktadır. Zeugma kazıları sırasında gün ışığına çıkarılan ve bugün sular altında kalan Roma villaları, çeşitli özellikleri ile Gaziantep mimarisi tarihinin önemli bir halkasını oluşturmaktadır.
Bu kazılar sırasında villalarda ortaya çıkarılan pencere demirleri, çatı kremitleri, banyo kumaları ve avlulu ev mimarisinin benzerleri yüzyıllar sonra Antepevlerinde de karşımıza çıkmaktadır. Antepevleri ile ilgili yaptığım araştırmalarımda özellikle 1800'lü yılların ikinci yarısından sonra Gaziantep'te yapılan taş evleri inceledim.
Evlerin yapı malzemelerini, kullanım alanlarını, mimari yapısını ve evlerin inşasında kullanılan sanatsal değerleri tespir etmeye çalıştım.
Antepevlerinin büyük bahçeli olması, şehrin geniş bir alana yayılmasına neden olmuştur. Bu yayılmaya rağmen dar ve çıkmaz sokaklar çoğunlukla göze çarpmaktadır. |